ครัวเรือนประเภทครอบครัวเดี่ยว (Nuclear Family) ได้แก่ ครัวเรือนที่ประกอบด้วยสามีและภรรยา หรือสามีและ/หรือภรรยา บุตรที่ยังไม่สมรส และ/หรือญาติอื่น ๆ ที่ยังไม่สมรสอาศัยอยู่ด้วย

ครัวเรือนประเภทครอบครัวขยาย (Extended Family) แบ่งได้ 3 ชนิด คือ
3.1 ครัวเรือนประเภทครอบครัวย่อย Vertical (Stem) ได้แก่ ครัวเรือนที่ประกอบด้วยสามีและ/หรือภรรยา บุตรที่ยังไม่สมรสและ/หรือบุตรที่สมรสเพียงคนเดียว ญาติอื่น ๆ ที่ยังไม่สมรส และ/หรือพ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย หลาน คนใดคนหนึ่งหรือหลายคน อาศัยอยู่
3.2 ครัวเรือนประเภทครอบครัวรวม Horizontal (Joint) ได้แก่ ครัวเรือนที่ประกอบด้วยสามีและ/หรือภรรยา บุตรที่ยังไม่ได้สมรสและญาติอื่น ๆ ที่สมรสแล้ว อาศัยอยู่
3.3 ครัวเรือนประเภทครอบครัวผสม Vertical and Horizontal (Stem-Joint) ได้แก่ ครัวเรือนที่ประกอบด้วยครัวเรือนทั้งข้อ 3.1 และ 3.2 อาศัยอยู่ด้วยกัน หรือครัวเรือนที่ประกอบด้วย สามีและ/หรือภรรยา บุตรที่สมรสมากกว่าหนึ่งคน ญาติอื่น ๆ ที่สมรสหรือยังไม่สมรส และ/หรือ พ่อ แม่ ปู่ ย่า ตา ยาย หลาน คนใดคนหนึ่งหรือหลายคน อาศัยอยู่ด้วยกัน

ครัวเรือนที่ไม่มีครอบครัวและญาติ (Unrelated Individuals) ได้แก่ ครัวเรือนที่ประกอบด้วยบุคคลอาศัยอยู่คนเดียว หรืออาศัยอยู่รวมกับบุคคลอื่นที่ไม่มีความสัมพันธ์ฉันญาติ

 การย้ายถิ่น Migration
การย้ายสถานที่อยู่อาศัยจากหมู่บ้านหนึ่งหรือเขตเทศบาลหนึ่งจากที่อยู่ครั้งสุดท้ายมายังอีกหมู่บ้านหนึ่งหรือเขตเทศบาลหนึ่งที่อยู่ในปัจจุบันภายในระยะเวลาน้อยกว่า 5 ปี ก่อน
วันสำมะโน
กรณีต่อไปนี้ไม่นับเป็นการย้ายถิ่น
ก.เปลี่ยนเขตเทศบาลหรือหมู่บ้าน เนื่องจากขยายเขตเทศบาลหรือแยกหมู่บ้าน โดยที่บุคคลหรือครัวเรือนนั้นยังอยู่ประจำที่เดิม
ข.ผู้ย้ายที่อยู่อาศัยในกรุงเทพมหานคร และเมืองพัทยา

ผู้ย้ายถิ่น Migrant
ผู้ที่ย้ายสถานที่อยู่อาศัยจากหมู่บ้านหนึ่ง หรือเขตเทศบาลหนึ่ง หรือจากต่างประเทศซึ่งเป็นที่อยู่อาศัยครั้งสุดท้ายมายังหมู่บ้านหรือเขตเทศบาล ซึ่งเป็นที่ที่อยู่ปัจจุบันที่กำลังถูกสัมภาษณ์

 

การย้ายถิ่นภายในประเทศ Internal migration
การเคลื่อนย้ายของประชากรที่อยู่ในประเทศเดียวกัน คือ ถิ่นต้นทางและถิ่นปลายทาง
เป็นสถานที่ที่อยู่ในประเทศนั้นๆเอง

การย้ายถิ่นสุทธิ  Net migration ผลต่างสุทธิของการย้ายถิ่นเข้าและการย้ายถิ่นออกของประชากรในเขตพื้นที่หนึ่ง อาจออกมาในรูปเพิ่มขึ้นหรือลดลงก็ได้

 

หน้าแรก
สำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ.2553
ข่าวสารกิจกรรม สปค.53
การปฎิบัติงานสนาม สปค.53
นานาสาระ ข้อมูลประชากร
คำถามที่พบบ่อยใน สปค.53
ประวัติ สปค.
ตารางตัวชี้วัดที่สำคัญทางประชากร
ข้อมูลสถิติเชิงแผนที่
ตารางสถิติ
ระบบคลังข้อมูล
รายงานผล
รายงานประชากรแฝง
ข้อเสนอแนะ Q&A






  32,109,371
  33,370,082



เนื้อหาสาระ คำชี้แจง ติดต่อ Link ที่เกี่ยวข้อง

นานาสาระ ข้อมูลประชากร
อายุนั้นสำคัญไฉน ?
Sex Ratio ชี้ ชายมีน้อยกว่าหญิง !
4 ทศวรรษ....การสมรสของคนไทย
สูงวัยใยต้องกังวล
การย้ายถิ่น
" ส้วม" ใครคิดว่าไม่สำคัญ
การหย่า…ปัญหาที่คนมองข้าม
3 ทศวรรษกับการมีส่วนร่วมของสตรีในตลาดแรงงาน
คนอีสานครองแชมป์ย้ายถิ่นเข้ากรุงเทพ
คนไทยกับการศึกษา
ครัวเรือนไทย


ครัวเรือนไทย
 
“ครอบครัว” VS “ครัวเรือน” แม้ทั้งสองคำนี้จะดูคล้ายกันมากแต่ก็มีความแตกต่างกัน ซึ่งคำว่า ครอบครัว”อย่างน้อยที่สุดจะต้องมีสมาชิก

ตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป และมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กันทางสายเลือดอาศัยอยู่ในบ้านเดียวกัน ส่วนคำว่า ครัวเรือนนั้นอาจมีเพียงคนคนเดียวอาศัยอยู่ในบ้านหรืออาจอยู่ร่วมกันหลายคนโดยจะมีความสัมพันธ์กันทางสายเลือดหรือไม่ก็ได้ เช่น เพื่อนกับเพื่อน หรือคนงานอาศัยอยู่ด้วยกัน เป็นต้น

ข้อมูลจากสำมะโนประชากรและเคหะ พ.ศ. 2523 – 2543 และข้อมูลจากการสำรวจภาวะการทำงานของประชากร พ.ศ. 2553 พบว่าโครงสร้างของครัวเรือนในประเทศไทยส่วนใหญ่เป็นครัวเรือนประเภทครอบครัวเดี่ยว แต่มีแนวโน้มลดลงจากร้อยละ 70.6 ในปี 2523 เหลือร้อยละ
60.3 ในปี 2543 และเหลือเพียงร้อยละ

52.3ในปี 2553 สำหรับครัวเรือนประเภทครอบครัวขยายมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นจากร้อยละ 25.2 ในปี 2523 เป็นร้อยละ 29.6 ในปี 2543 และเพิ่มขึ้นถึงร้อยละ 34.5 ในปี 2553 เช่นเดียวกับครัวเรือนที่ไม่มีครอบครัวและญาติอาศัยอยู่นั้นก็มีแนวโน้มเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัดจากร้อยละ 4.2 ในปี 2523 เป็นร้อยละ 10.1 ในปี 2543 และในปี 2553 เพิ่มสูงถึงร้อยละ 13.2
 

      นอกจากนี้จากสถานการณ์ในปัจจุบันที่ภาวะเศรษฐกิจและสังคมมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว เกิดปรากฎการณ์การย้ายถิ่นเพื่อเข้ามาหางานทำในเมืองเพิ่มมากขึ้น (ดูเรื่องการย้ายถิ่น) มีผลทำให้

ครัวเรือนมีขนาดเล็กลงอย่างต่อเนื่องด้วยเช่นกัน คือลดลงจาก 5.2 คนต่อหนึ่งครัวเรือน ในปี 2523 เหลือ 3.8 คนต่อหนึ่งครัวเรือน ในปี 2543 และเหลือเพียง 3.2 คนต่อหนึ่งครัวเรือนในปี 2553 และจากข้อมูลยังพบว่า การอยู่คนเดียวของคนไทยเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกัน คือจากร้อยละ 3.5 ในปี 2523 เป็นร้อยละ 9.4 ในปี 2543 และเพิ่มถึงร้อยละ 12.6 ในปี 2553 ซึ่งเพิ่มขึ้นเกือบ 4 เท่า ในระยะเวลาเพียง 30 ปี
                      ครอบครัวหรือครัวเรือนถือเป็นจุดเริ่มต้นของการอยู่ร่วมกันในสังคม เราจึงควรให้ความสำคัญกับการอยู่ร่วมกันของคนในครอบครัวหรือครัวเรือน รวมทั้งการดูแลเอาใจใส่บุตรหลาน ความรัก ความอบอุ่นในครอบครัวจะเป็นแรงใจอย่างสำคัญให้เด็กเหล่านั้นเติบโตเป็นกำลังแรงงานที่เข้มแข็งของประเทศ ก็คงต้องรอดูผลจากสำมะโนประชากรและเคหะปี 2553 นี้ว่ารูปแบบครัวเรือนของไทยจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร หรือจะยังคงมีแนวโน้มเหมือนการสำรวจภาวะการทำงานของประชากรหรือไม่คงต้องมาลุ้นกันต่อ…..